Werken is voor veel mensen een groot onderdeel van het leven. Maar voor mensen met mentale en/of fysieke uitdagingen is werken lang niet altijd vanzelfsprekend.

Wanneer we lichamelijke klachten hebben, zijn die vaak zichtbaar voor anderen. Denk bijvoorbeeld aan een gebroken been. Vrijwel iedereen begrijpt dan dat iemand tijdelijk niet naar een werkplek kan komen. Een gebroken been is natuurlijk meestal een tijdelijk voorbeeld, omdat de meeste mensen hiervan herstellen.

Mentale klachten zijn vaak onzichtbaar. Juist daardoor brengen ze vaak extra uitdagingen met zich mee. Onbegrip ligt sneller op de loer, omdat anderen niet kunnen zien waar je mee worstelt. Daarnaast herstel je niet zomaar van een mentale kwetsbaarheid. Daardoor kun je langere tijd uit de running zijn of dagelijks moeten vechten om werk en privé in balans te houden.

Er is ook nog een andere groep mensen: mensen die wél werken, maar bijvoorbeeld minder uren maken, aangepast werk doen of iedere dag ontzettend hard moeten knokken om hun functie uit te kunnen voeren. Dat kan soms voor frustratie zorgen, zowel bij collega's als bij jezelf. Vaak vergroot degene die worstelt zijn of haar eigen fouten uit. Daar komt regelmatig veel zelfkritiek en zelfstraffendheid bij kijken. Dat kan bijdragen aan een depressie of soms zelfs aan middelengebruik.

Het is niet mijn bedoeling om te oordelen over hoe mensen hiermee omgaan. Wat ik wél hoop te bereiken, is wat meer begrip voor elkaar én voor onszelf. Daarnaast wil ik een paar kleine ideeën meegeven die de pijn misschien iets kunnen verzachten of het dagelijks leven nét iets draaglijker kunnen maken.

Vaak zijn we onze eigen grootste vijand. We vinden dat we alles minstens net zo goed moeten doen als een ander, of zelfs beter. Daar herken ik mezelf ook sterk in.

Wat mij soms helpt, is mezelf eraan herinneren dat ik mijn uiterste best doe of heb gedaan. Dat ik mezelf niet hoef af te straffen voor iets waar ik geen invloed op heb, of waarvoor ik simpelweg op dat moment de kracht of de middelen niet heb. Dat is niet makkelijk. Echt niet. Maar probeer af en toe eens wat meer begrip voor jezelf te hebben. We houden van bijna alle mensen om ons heen. Waarom zou je dan niet ook van jezelf mogen houden?

Niemand doet zoveel voor jou als jijzelf. Vechten om overeind te blijven is bewonderenswaardig. Maar vechten tégen jezelf omdat iets niet lukt zoals je had gehoopt? Daar wordt niemand beter van. Jij verdient beter dan dat. Kijk eens achterom. Kijk wat je allemaal al hebt bereikt. Kijk hoe ver je bent gekomen. Kijk waar je vandaag staat. Ik ben trots op ons.

Misschien voelt dat gek om te lezen van iemand die je helemaal niet kent. Maar ik geloof dat de meeste mensen die dit lezen ontzettend hun best doen. En dat is iets moois. Iets sterks.

Natuurlijk zijn er mensen die blijven hangen in een slachtofferrol. Dat is verdrietig, maar uiteindelijk is het aan onszelf om stap voor stap weer overeind te komen. En zodra je je best doet, heb ik alle reden om trots op je te zijn.

Natuurlijk gaat het soms ontzettend slecht. Ook daar heb ik alle begrip voor. Toen ik zelf in crisis zat, bleef ik ook een laaaaange tijd hangen in mijn eigen verdriet. En dat mag er ook zijn. Rouw, boosheid en wanhoop verdienen ruimte. Maar uiteindelijk komt er een moment waarop je jezelf weer moet proberen op te rapen. Niet omdat dat makkelijk is, maar omdat het leven niet mooier wordt als we ons blijven verstoppen. Als we ons verstoppen, missen we ook de mooie dingen. Een prachtige zonsopgang of zonsondergang. Lekker eten. Een fijne wandeling. Een gezellig uitje. De mensen die van ons houden. En alle mooie momenten die nog op ons wachten.

Geloof me als ik zeg dat ik uit een diep zwart gat ben gekomen. Ik ben ontzettend vaak op mijn gezicht gegaan en heb meerdere keren het gevoel gehad dat ik echt op mijn dieptepunt zat.

Maar opgeven was geen optie. Er is nog zoveel moois te zien, te voelen, te ruiken, te proeven en te beleven. Als iemand mij dit jaren geleden had verteld, was ik waarschijnlijk boos geworden of had ik diegene voor gek verklaard. Toch is het waar.

Na regen komt zonneschijn.

Misschien vraag je je af waar je in het werkleven tegenaan kunt lopen als je mentale klachten hebt.

Persoonlijk vind ik het vaak lastig om direct te vertellen welke diagnoses ik heb. Daarom benoem ik mijn labels meestal niet. Ik vertel liever wat mensen aan mij kunnen merken en wat mij helpt.

Ik geef bijvoorbeeld aan dat ik soms wat emotioneler kan reageren of wat feller kan zijn. Ook vertel ik wat voor mij prettig werkt. Als ik bijvoorbeeld fel reageer, helpt het mij als iemand me even de ruimte geeft. Daarna kunnen we rustig met elkaar in gesprek.

Dat betekent niet dat iemand niets terug mag zeggen. Integendeel. Ik vraag alleen om even de tijd om mijn emoties te laten zakken. Zo voorkomen we vaak onnodige conflicten.

Mijn geheugen is daarnaast niet altijd even sterk. Daarom vraag ik collega's soms of ze me ergens aan willen herinneren. Natuurlijk schrijf ik zelf ook zoveel mogelijk op, maar soms is een klein steuntje in de rug erg fijn.

Het woord 'borderline' roept helaas nog altijd veel stigma's en vooroordelen op. Daarom houd ik dat label op mijn werk liever voor mezelf. Mijn collega's hebben veel meer aan uitleg over hoe ze met míj kunnen samenwerken dan aan een diagnose. In mijn privéleven praat ik er wel open over.

Op mijn werk wil ik ook niet dat mensen voortdurend rekening met mij proberen te houden. Ik ben nog steeds dezelfde persoon, mét of zonder label.

Vaak hebben collega's er meer aan om te weten wat helpt in de samenwerking. De inhoud van mijn diagnoses is namelijk ook gewoon privé. Borderline ontstaat niet zomaar. De trauma's die daarbij horen, hoeven niet overal op tafel te liggen.

Dat betekent natuurlijk niet dat jij dat ook zo moet doen.

Misschien voelt het voor jou juist prettig om open te zijn over je diagnoses. Dat is helemaal oké. Er is hierin geen goed of fout. Het is jouw leven en jij mag bepalen waar jij je prettig bij voelt.

Een kleine tip van Flip: je kunt borderline ook omschrijven als een emotieregulatiestoornis. Mensen begrijpen dan vaak sneller waar je tegenaan loopt, zonder dat alle vooroordelen die aan het woord 'borderline' kleven direct de ruimte krijgen.

Tot slot wil ik nog iets belangrijks zeggen.

Niemand is meer of minder waard door zijn of haar werk.

Kun je op dit moment niet werken? Dan maakt dat jou niet minder waardevol. Natuurlijk is dat ontzettend vervelend en misschien doet het pijn. Maar jouw waarde als mens hangt niet af van een baan. Soms vraagt het leven om een pas op de plaats. Daar is niets mis mee.

Je hoeft niet aan ieders verwachtingen te voldoen. Als je maar goed voor jezelf zorgt.

Wij kennen elkaar misschien niet persoonlijk, maar vergeet nooit dat er mensen van je houden.

Een liedje dat mij tijdens mijn klinische opname veel steun gaf:

Strijder Emma Kok

Mocht je hierover willen praten of een reactie willen achterlaten, dan ben je van harte welkom.

Liefs,

Liz