Financiële problemen en psychische klachten versterken elkaar vaak. Dat blijkt uit het deze maand verschenen rapport Tussen zorg en schuld, opgesteld door de Rijksuniversiteit Groningen en de Hogeschool van Amsterdam. Ruim de helft van de mensen met langdurige psychische problemen leeft in armoede, tegenover ongeveer drie procent van alle Nederlanders.

Geldzorgen maken behandeling zwaarder. Mensen met schulden hebben vaker last van stress en ervaren minder resultaat van hun behandeling, waardoor herstel moeilijker wordt. Andersom raken mensen met psychische klachten vaker in de financiële problemen, bijvoorbeeld door verlies van overzicht of moeite met administratie.

De onderzoekers bekeken vier organisaties die hier al iets aan doen: Kwintes, Stichting Nieuw Nabuurschap, Valente en Kompas Zuidlaren. Zij bieden budgetcoaching, budgetbeheer, bewindvoering of scholing voor hulpverleners. Cliënten die hierbij hulp krijgen, ervaren vaak snel meer rust, doordat vaste lasten weer worden betaald en post niet meer blijft liggen.

Hulp is er, maar lastig te vinden

Toch komt lang niet iedereen bij deze hulp terecht. Volgens het rapport hangt het sterk af van de individuele hulpverlener of geldzorgen worden besproken. Sommige hulpverleners zien financiën niet als hun taak, anderen nemen juist te veel over. Ook weten zorgteams organisaties als Kwintes of Kompas Zuidlaren regelmatig niet te vinden, omdat deze vooral lokaal actief zijn.

De onderzoekers pleiten daarom voor structurele aandacht voor geld tijdens de intake en in behandelplannen, met een duidelijke rolverdeling tussen zorg en financiële ondersteuning. Ook bij verhuizing, ontslag uit een instelling of het einde van bewindvoering moet die hulp soepel worden overgedragen, zodat mensen niet opnieuw vanaf nul beginnen. Ervaringsdeskundigen moeten hierin een grotere rol krijgen, zowel in het directe contact met cliënten als bij het maken van beleid, zodat hulp minder als controle voelt en meer als steun.